Các thể tài văn học Nôm

23/11/2011

Ngày 11 tháng 11 năm 2011, Viện Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ do TS. Nguyễn Thị Lâm làm chủ nhiệm, Viện Nghiên cứu Hán Nôm là cơ quan thực hiện.

Hội đồng nghiệm thu gồm các nhà khoa học đến từ các viện nghiên cứu chuyên ngành của Viện Khoa học xã hội Việt Nam, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Hội đồng do PGS.TS. Trần Đức Cường làm chủ tịch.

Thể tài văn học là loại vấn đề có vị trí và tầm quan trọng bậc nhất trong cơ cấu của một nền văn học. Đi sâu tìm hiểu về các thể tài, xác định rõ nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển của nó là một trong những phương hướng nghiên cứu rất được quan tâm hiện nay. Việc xác định đúng những đặc trưng về mặt hình thức văn bản sẽ giúp cho công tác nghiên cứu, giảng dạy và học tập có thể đi sâu vào bản chất của từng thể loại, khám phá một cách chính xác những giá trị nội dung và hình thức riêng của nó, giải mã được các tín hiệu thẩm mỹ trong các văn bản quá khứ. Bởi vậy, muốn hiểu rõ văn bản thì không thể không quan tâm đến vấn đề thể tài của văn bản.

Chữ Nôm và các văn bản bằng chữ Nôm là một di sản quý báu trong kho tàng văn hóa thành văn của dân tộc ta. Chức năng chính của chữ Nôm được thể hiện trong sáng tác văn học, đã có không ít tác phẩm Nôm có giá trị cao, nổi tiếng khắp trong nước và cả ở nước ngoài.

Cũng như các văn bản Hán, các văn bản Nôm thường có khá nhiều thể tài được sử dụng để phản ánh hiện thực cuộc sống. Trong số đó có những thể tài văn học Việt Nam, có những thể tài được tiếp nhận từ văn học Hán, mỗi thể tài đều có những đặc trưng riêng về hình thức, giá trị và chức năng nhất định. Một số thể tài trong văn bản Nôm thỉnh thoảng cũng được nhắc đến trong những công trình lý luận văn học, các bộ hợp tuyển thơ văn hay các bộ giáo trình văn học sử, các bài tạp chí… Tuy nhiên có thể nói cho đến nay các thể tài trong văn bản Nôm vẫn chưa bao giờ được tập hợp nghiên cứu một cách toàn diện và có hệ thống.

Đề tài đã tập trung nghiên cứu các thể tài văn học trong văn bản Nôm từ nguồn gốc, đặc điểm hình thức đến giá trị và chức năng biểu đạt của chúng.

Nội dung nghiên cứu được trình bày trong 2 phần.

Phần thứ nhất: Nghiên cứu về các thể tài. Gồm các nội dung: Các thể tài tiếp nhận từ văn học Hán (Thơ Nôm Đường luật; Các thể phú, văn tế; Các thể hịch, chiếu, biểu, khải, dụ; Câu đối). Các thể tài văn học Nôm Việt Nam (Các thể tục ngữ, thành ngữ, ca dao, dân ca; Các thể văn, truyện Nôm, diễn ca lịch sử, ngâm khúc; Ca trù; Văn dịch, văn xuôi Nôm).

Phần thứ hai: Tuyển chọn và giới thiệu văn bản.

Sau khi nghe các phản biện và ủy viên Hội đồng góp ý, nhận xét, đánh giá, Hội đồng đã bỏ phiếu kín với kết quả đề tài xếp loại khá.

                                                  Nguyễn Thu Hà


nguyenvu


Các tin đã đưa ngày: